Tapuda şerh, beyan ve ipotek nedir?

Şerh, taşınmaz üzerindeki üçüncü kişi haklarını herkese karşı ileri sürülebilir hâle getiren kayıttır (haciz, önalım, kira gibi). Beyan bilgi amaçlı nottur. İpotek ise taşınmazın bir borcun teminatı gösterilmesidir. Şerhli veya ipotekli taşınmaz alınabilir ama bu haklar yeni malike de geçer.

Şerh türleri

• Haciz şerhi: Malikin borcu nedeniyle taşınmaz üzerine konulan haczi gösterir. Haciz kaldırılmadan alınan taşınmaz alacaklı tarafından sattırılabilir.
• İhtiyati tedbir: Dava süresince devri engelleyen mahkeme kararıdır.
• Önalım (şufa) şerhi: Belirli kişilere öncelikli satın alma hakkı tanır.
• Kira şerhi: Kiracının hakkını yeni malike karşı korur.
• 5403 şerhi: 2026'dan itibaren tarım arazisinin amacı dışında kullanıldığı tespit edilirse 'amacı dışında kullanılmıştır' şerhi düşülür ve devir engellenir.

Beyanlar

Beyanlar, taşınmazla ilgili bilgi notlarıdır: yönetim planı, 5403 kapsamında tarım arazisi olduğu, korunan alan içinde kaldığı, sit alanı gibi. Beyanlar hak doğurmaz ama yatırım kararını etkileyebilir.

İpotek

İpotekli taşınmaz satılabilir; ancak borç ödenmezse alacaklı taşınmazı kimin elinde olursa olsun sattırabilir. Satın almadan önce ipoteğin kaldırılmasını (fek) satış şartı olarak koymak en güvenli yoldur.

İcra ihalesinde şerhler

İcra ihalesiyle satılan taşınmazda haciz şerhleri ihaleyle birlikte kaldırılır. Ancak bazı irtifak hakları ve beyanlar kalabilir. İlandaki 'kaydındaki şerhler' bölümünü ve dosyadaki tapu kaydını mutlaka okuyun. Ayrıntı için icra ihalesine nasıl girilir rehberine bakın.

Sık sorulan sorular